Σύμβουλος Στρατηγικού Σχεδιασμού. Γιατί και πότε είναι χρήσιμος.

Οι επιτυχημένες εταιρείες δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν συμβούλους Στρατηγικού Σχεδιασμού για να τους βοηθήσει να αποκτήσουν και να βελτιώσουν τα ανταγωνιστικά τους πλεονεκτήματα. 

Αυτές οι εταιρείες εχουν κατανοήσει την σημασία του στρατηγικού σχεδιασμού (Strategic Planning), και δεν φοβούνται να αμφισβητήσουν το status quo.

 

Οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες έχουν και το διοικητικό προσωπικό και τους πόρους για να διαθέσουν προκειμένου να δημιουργήσουν και να λειτουργήσουν μια διοικητική όμαδα αφιερωμένη στην ανάπτυξη και την υλοποίηση έξυπνων στρατηγικών η οποίες είναι απαραιτητες τόσο για την ανάπτυξη όσο και για την μελλοντική πορεία μιας επιχείρησης.

Από την άλλη μεριά οι ελληνικές  επιχειρήσεις είναι σε τελείως διαφορετική κατάσταση. Δεν έχουν ούτε το προσωπικό ούτε τους πόρους που έχει μια μεγάλη επιχείρηση και το διοικητικό προσωπικό το οποίο διαθέτουν δεν έχει την πολυτέλεια να επικεντρωθεί στον στρατηγικό σχεδιασμό, δεδομένου ότι υπάρχει ο κίνδυνος να παραμελήσει την καθημερινότητα και τα άμεσα προβλήματα τα οποία απαιτούν  λύσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ελληνικές  επιχειρήσεις δεν πρέπει να κάνουν στρατηγικό σχεδιασμό για να προδιαγράψουν την μελλοντική τους πορεία. Το αντίθετο μάλιστα, οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι που πρέπει να σχεδιάσουν πολύ προσεκτικά πού θα διαθέσουν τους περιορισμένους πόρους που έχουν για την ανάπτυξη, ωστε να επιτύχουν μεγιστοποίηση της απόδοσης (ROI). Οι έξυπνες λύσεις είναι το μόνο όπλο που έχουν απέναντι στο μέγεθος. Πρέπει να βγάλουν τον «Οδυσσέα» που κρύβεται να αντιμετωπίσει «τον Κύκλωπα».

Ένας σύμβουλος στρατηγικού σχεδιασμού μπορεί να προσφέρει την τεχνογνωσία και το ανθρώπινο δυναμικό σε μια μικρή εταιρεία, ώστε να εξασφαλίσει ότι η διαδικασία σχεδιασμού θα είναι πιο εμπεριστατωμένη, αντικειμενική και ορθολογική.

Ο Σύμβουλος Στρατηγικού Σχεδιασμού προσθέτει αξία.

Οι συναντήσεις Στρατηγικού Σχεδιασμού που συγκροτούνται και διευθύνονται είτε από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο, είτε από κάποιο άλλο υψηλόβαθμο στέλεχος της εταιρίας συνήθως καταλήγουν σε απλές συναντήσεις προσωπικού. Ο λόγος της αποτυχίας αυτών των συναντήσεων δεν έχει να κάνει με τις ικανότητες των διοργανωτών αλλά με άλλους παράγοντες και παραλήψεις. Οι πιο συνηθισμένοι λόγοι αποτυχίας είναι:

  • Οι κατάλληλες ερωτήσεις δεν μπαίνουν ποτέ στο τραπέζι. (Οι απαντήσεις σε σωστά δομημένες ερωτήσεις σε ένα πρόβλημα αποτελούν την μισή λύση)
  • Γνωστά προβλήματα της επιχείρησης και παλιές αποτυχίες δεν συζητούνται και μπαίνουν κάτω από το χαλάκι.
  • Οργανωτικές αδυναμίες της επιχείρησης παραβλέπονται, ελπίζοντας ότι κάποια στιγμή θα λυθούν από μόνες τους.
  • Ευαίσθητα θέματα που αγγίζουν το Status Quo αποφεύγονται συστηματικά.
  • Εναλλακτικές που προέρχονται από στελέχη της πρώτης γραμμής φιλτράρονται συστηματικά με αποτέλεσμα να μην μπαίνουν όλες οι εναλλακτικές στο τραπέζι.
  • Το ποιός λέει τι υπερισχύει του τι λέει με αποτέλεσμα να μην αναλύονται όλες οι ευκαιρίες ανάπτυξης και λειτουργικής βελτίωσης.

Ένας Σύμβουλος Στρατηγικού Σχεδιασμού φέρνει στη συνάντηση εμπειρία, γνώση και μιά αλλη οπτική γωνία των προβλημάτων. Ανεξάρτητος από πολιτικές και καθεστυκία τάξη της επιχείρησης  λειτουργεί σαν τον απαραίτητο καταλύτη που θα βοηθήσει να αναδειχθούν νέες στρατηγικές προοπτικές και να αποκαλυφθούν καλυμένες  δυνατότητες.

Η διοίκηση μιας εταιρίας συνήθως  δεν αισθάνεται άνετα να προσκαλέσει  εξωτερικό σύμβουλο με αποτέλεσμα όταν το κάνει ο σύμβουλος να μπαίνει αργά στο παιχνίδι και τις περισσότερες φορές πολύ αργά.

Οταν οι επιχειρήσεις αποφασίζουν να προσφύγουν σε εξωτερικό συνεργάτη αυτό συνήθως γίνεται είτε γιατί η κατάσταση έχει επιδεινωθεί σημαντικά είτε γιατί έχει παραμείνει στάσιμη για πολλά χρόνια. Σε αυτό το σημείο η επιχείρηση έχει χάσει πολύτιμο χρόνο και έχει κάνει περισσότερο επώδυνη την προσπάθεια επιστροφής στην ανάπτυξη.

Ο ρόλος του Σύμβούλου.

Οι εταιρίες που γνωρίζουν πώς να εκμεταλλευονται πλήρως τους  εξωτερικούς συμβούλους επιλέγουν συμβούλους που είναι ειλικρινείς και κάνουν αντικειμενική αξιολόγηση. Κυριώς αυτούς που κάνουν προτάσεις που προκαλούν το κατεστημένο και παρουσιάζουν σχέδιο για μεταρρυθμίσεις. Το τελευταίο που έχετε ανάγκη είναι ένας σύμβουλος που χαϊδεύει τα αυτιά της διοίκησης.

Είναι δουλειά του συμβούλου να συνεργαστεί στενά με την διοίκηση για την απόκτηση και ανάλυση των απαραίτητων πληροφοριών που θα οδηγήσουν σε επιχειρηματικές αποφάσεις. Αυτό απαιτεί να κατανοήσει πλήρως την κουλτούρα της εταιρείας, τις ικανότητες της ηγεσίας, την θέση της στην αγορά, τα πλεονεκτήματα και τις αδυναμίες και κυρίως τις ευκαιρίες.

Αυτά τα οποία πρέπει να περιμένει μια επιχείρηση από ένα Συμβουλο Στρατηγικού Σχεδιασμού είναι:

  • Να παρέχει διαδικασία.
    Ο Σύμβουλος Στρατηγικού Σχεδιασμού θα πρέπει να παρέχει μια δοκιμασμένη και αποτελεσματική διαδικασία για να αναλύσει και να κατανοήσει την οργάνωση, την ανταγωνιστική της θέση και μια μέθοδο για την ανάπτυξη λύσεων.
  • Να κάνει διερευνητικές και προκλητικές ερωτήσεις.

Για να διατηρηθεί η ακεραιότητα της διαδικασίας του Στρατηγικού Σχεδιασμού και να αποφευχθεί στο να μετατραπεί σε μια συμβολική προσπάθεια, ο Σύμβουλος πρέπει να κάνει σκληρές, προκλητικές και ανιχνευτικές ερωτήσεις. Οι απαντήσεις σε τέτοιου είδους ερωτήσεις  μπορεί μερικές φορές να είναι ενοχλητικές και προσωπικές αλλά θα βοηθήσουν να πέσει άπλετο φώς σχετικά με τις ελλείψεις  και τις αρνητικές επιδόσεις της εταιρείας . Ο σύμβουλος δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποφεύγει να πατήσει κάλους. Είναι ουσιαστικής σημασίας για την επιτυχία της διαδικασίας στρατηγικού σχεδιασμού είναι τα ζητήματα που ανακύπτουν να μπορούν να συζητηθού ώριμα, επαγγελματικά,αντικειμενικά και κυριώς ορθολογικά. Δεν υπάρχουν  περιθώρια για θέματα ταμπού όλα πρέπει να είναι ανοικτά προς συζήτηση και κυρίως για αμφισβήτηση.

  • Πλήρης αμφισβήτηση του Status Quo.
    Η απόδοση της εταιρίας δεν μπορεί να βελτιωθεί εάν δεν υπάρχει αμφισβήτηση του Status Quo. Όλες οι ενέργειες πρέπει να αιτιολογηθούν λογικά και να αξιολογηθούν/ αιτιολογηθούν  με βάση τη λογική και την συνεισφορά που έχουν στα αποτελέσματα της εταιρίας. Ολοι πρέπει να γνωρίζουν τι κάνουν και γιατί το κάνουν. Η απάντηση διότι έτσι μου είπαν ή έτσι το κάναμε πάντα είναι ενδεικτική σημαντικού προβλήματος. Η απόδοση της εταιρείας δεν μπορεί να βελτιωθεί εάν το Status Quo δεν αμφισβητείται και κυρίως εάν η διεύθυνση δεν είναι πρόθυμη και σε θέση να συζητήσει και να εφαρμόσει τις τυχόν αλλαγές.
  • Αμερόληπτη και ψυχρή αξιολόγηση.
    Ο Σύμβουλος οφείλει να κάνει μιά ψυχρή και ειλικρινή αξιολόγηση. Να πει τα πάντα με το όνομά τους. Είναι υποχρέωση του συμβούλου να κάνει μιά ψυχρή και ειλικρινή αξιολόγηση και να συζητήσει με την διοίκηση τα αποτελέσματα της. Ατομικές η ομαδικές αδυναμίες δεν πρέπει να λειανθούν ή εξωραϊσθούν. Δύσκολα και ευαίσθητα θέματα θα πρέπει να συζητηθούν εκτενώς και τυχόν αλλαγές που είναι αναγκέες να αιτιολογηθούν πλήρως ώστε η διοίκηση να εχει πλήρως κατανοήσει και υοθετήσει πλήρως τις επικείμενες αλλαγές πρίν ανακοινωθούν. Αφήνοντας ευαίσθητα θέματα ανεπίλυτα αποδυναμώνουν την οργάνωση και αποτρέπουν την εξεύρεση πραγματικών λύσεων και λειτουργούν ως τροχοπέδη στην βελτίωση των αποδόσεων.
  • Κρατήστε ότι δουλεύει.
    Κάθε επιχείρηση που λειτουργεί έχει κάποια πλεονεκτήματα. Ο Σύμβουλος θα πρέπει να τα αναδείξει και να επικεντρωθεί στο πώς θα διατηρηθούν ανέπαφα τα θετικά στοιχεία της επιχείρησης.
  • Εντοπίστε και αντιμετωπίστε αποτελεσματικά ότι δεν λειτουργεί.
    Το πιό σημαντικό πράγμα που πρέπει να παραδώσει ο Σύμβουλος είναι αντικειμενική πληροφόρηση για το τι δεν δουλεύει αποτελεσματικά και ποιές επιπτώσεις εχει αυτό στις στρατηγικές επιλογές της επιχείρησης.
  • Πλήρης αντίληψη και ενεργή συμμετοχή.
    Είναι ευθύνη του Συμβούλου να κατανοήσει πλήρως τόσο τις δραστηριότητες όσο και την οργανωτική δομή της επιχείρησης. Η ποιότητα αυτής της αντίληψης είναι ζωτικός παράγοντας προκειμένου να αξιολογηθεί σωστά η επιχείρηση και να προταθούν βιώσιμοι και αποτελεσματικοί τρόποι βελτίωσης. Επιπλέον ο Σύμβουλος θα πρέπει να σηκώσει τα μανίκια και να λειτουργήσει μέσα στην ομάδα εργασίας  που θα κάνει την έρευνα αγοράς, τη διαμόρφωση και την αξιολόγηση των στρατηγικών επιλογών. Επίσης θα πρέπει να δουλέψει μαζί με το οικονομικό τμήμα της επιχείρησης για τις οικονομικές προβλέψεις των εναλλακτικών επιλογών.
  • Σύνδεση του σχεδιασμού με την εκτέλεση.
    Ο σκοπός του Συμβούλου Στρατηγικού Σχεδιασμού δεν είναι να δημιουργηθεί ένα ωραίο εντυπωσιακό folder που σκονίζεται σε κάποιο ράφι της διοίκησης, αλλά να αναπτύξει ένα λεπτομερές σχέδιο δράσης για την επίτευξη της ανάπτυξης, το οποίο να είναι έτοιμο για εκτέλεση. Εάν δεν εφαρμοσθεί πλήρως ένα πρόγραμμα στατηγικών επιλογών ή εταιρεία δεν θα βελτιώσει τη θέση της. Το σχέδιο από μόνο του δεν προσφέρει τίποτα. Ο Σύμβουλος θα πρέπει να έχει ένα ρόλο σκύλου – οδηγού τυφλών. Οι σκύλοι-οδηγοί τυφλών είναι εκπαιδευμένοι να καθοδηγούν άτομα με μερική η ολική απώλεια όρασης, παντού με ασφάλεια.

Ο Σύμβουλος  Στρατηγικού  Σχεδιασμού μπορεί να προσφέρει σε μιά επιχείρηση, μιά νέα προσέγγιση των προβλημάτων, τεχνογνωσία και εμπειρία πρόσθέτοντας  ad hoc ανθρώπινο δυναμικό στην ανάπτυξη. Μπορεί να λειτουργήσει σαν Ξυπνητήρι προκειμένου να αφυπνίσει και να οδηγήσει μια ομάδα διαχείρισης μέσα από το σκοτάδι. Οι ιδέες οργάνωσης και στρατηγικής ενός αουτσάιντερ κατά τεκμήριο λειτουργούν σαν αφύπνιση σε όλο τον οργανισμό με αποτέλεσμα την πλήρη δραστηριοποίηση όλων.

Την επόμενη φορά που θα σας απασχολήσει ο Στρατηγικός Σχεδιασμός καλό είναι να εξετάσετε  σοβαρά την πρόσληψη ενός εξωτερικού συνεργάτη. Αρκεί να θυμάσθε ότι για να λειτουργήσει η αφύπνιση πρέπει να την ρυθμίσετε πρίν πάτε για ύπνο διαφορετικά είναι πολύ πιθανό να χάσετε το τραίνο της ανάπτυξης.

Καλογεράς Ιωάννης

Αφήστε μια απάντηση